Çocuklarda Hidrosel (Su Fıtığı) Nedir?
Çocuklarda hidrosel, testislerin etrafını saran zarlar arasında normalden fazla sıvı birikmesi sonucu testis torbasının (skrotum) şişmesi durumudur. Anne karnındaki gelişim sürecinde, testisler karın içinden skrotuma doğru inerken periton adı verilen karın zarını da beraberinde sürükler. Bu süreçte oluşan kanal (prosesus vajinalis) doğumdan önce veya doğumdan kısa bir süre sonra kendiliğinden kapanır. Kanalın açık kalması durumunda karın içi sıvısı skrotuma sızarak hidrosel gelişimine yol açar.
Çocuklarda Hidrosel Çeşitleri
Pediatrik hidrosel olguları, karın boşluğu ile olan ilişkiye göre iki ana grupta incelenir:
- Komünike (İlişkili) Hidrosel: Karın zarı ile skrotum arasındaki kanalın tamamen açık kaldığı durumdur. Karın içi sıvısı serbestçe geçiş yapabildiği için şişliğin boyutu gün içinde (özellikle çocuk hareketliyken veya ağlarken) değişkenlik gösterir. Genellikle kasık fıtığı ile birlikte seyretme eğilimindedir.
- Komünike Olmayan (İlişkisiz) Hidrosel: Kanalın üst kısmının kapandığı ancak skrotum çevresindeki sıvının emilemeyip hapsolduğu durumdur. Şişliğin boyutu gün içinde değişmez ve genellikle zamanla kendiliğinden geriler.
Belirtiler ve Tanı Yöntemleri
En belirgin semptom, testis torbasında tek veya çift taraflı meydana gelen ağrısız şişliktir. Komünike hidroselde şişlik sabahları daha küçükken, günün ilerleyen saatlerinde çocuğun aktivitesine bağlı olarak büyüyebilir. Tanı koyma sürecinde fizik muayene temel yöntemdir. Muayene sırasında karanlık odada torbaya ışık tutulması (transiluminasyon) sıvının varlığını doğrulamaya yardımcı olur. Ayrıca, ayırıcı tanı ve testisin durumunu değerlendirmek amacıyla skrotal ultrasonografi (USG) tetkiki istenir.
Çocuklarda Hidrosel Ameliyatı (Hidroselektomi) Nasıl Yapılır?
Çocuklarda hidrosel cerrahisi, yetişkinlerdekinden farklı olarak kasık bölgesinden yapılan bir kesi ile gerçekleştirilir. Genel anestezi altında uygulanan bu işleme yüksek ligasyon adı verilir. Kasık bölgesinden yapılan küçük bir insizyonla açık kalan kanal (prosesus vajinalis) bulunur, çevre dokulardan ayrıştırılır ve karın boşluğu ile bağlantısı kesilecek şekilde bağlanarak kesilir. Birikmiş olan sıvı boşaltılır. İşlem günübirlik cerrahi sınıfında olup, çocuk aynı gün taburcu edilebilir.
Cerrahi Müdahale Zamanlaması
Bebeklerde doğumsal olarak görülen hidrosellerin büyük bir kısmı ilk bir yıl içinde kendiliğinden geriler. Bu nedenle, eşlik eden belirgin bir kasık fıtığı yoksa, 1.5 - 2 yaşına kadar cerrahi müdahale yapılmadan çocuk izlenir. Ancak iki yaşını doldurmuş ve gerileme göstermeyen, gün içinde aşırı boyut değiştiren veya fıtıkla kombine olan hidrosel vakalarında cerrahi tedavi planlanmalıdır.
Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci
Operasyon sonrasında hastaların konforlu bir iyileşme dönemi geçirmesi için aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
- Ameliyat kesisi genellikle estetik ve kendiliğinden eriyen dikişlerle kapatıldığı için dikiş aldırma zorunluluğu bulunmaz.
- İlk birkaç gün kasık ve skrotum bölgesinde hafif şişlik ve renk değişikliği normal kabul edilir.
- Çocuğun işlem sonrası ilk hafta ağır fiziksel aktivitelerden ve bisiklete binmek gibi genital bölgeye baskı uygulayacak hareketlerden kaçınması önerilir.
- Hekim tarafından reçete edilen ağrı kesiciler düzenli kullanılmalı ve yara yerinin hijyenine özen gösterilmelidir.
İlgili Uzmanlık Hizmetimiz
Adana Çocuk Ürolojisi ve Tedavileri
Bu konu hakkında kliniğimizde uyguladığımız ileri cerrahi ve tedavi seçeneklerini detaylı inceleyebilirsiniz.