Erkek kısırlığı şikayetiyle kliniğimize başvuran çiftlerde en sık tespit ettiğimiz patoloji varikoseldir. Ancak hastalarımız haklı olarak "Basit bir damar genişlemesi çocuk sahibi olmayı nasıl engeller?" sorusunu sormaktadır. Adana'da androloji alanında uzman bir hekim olarak, varikoselin kısırlığa yol açma mekanizmalarını bilimsel detaylarıyla açıklayacağım.
Testis Isısının Artması
Testislerin vücudun dışında, skrotum torbası içinde yer almasının temel sebebi, sperm üretimi için vücut ısısından 1.5 - 2 derece daha soğuk bir ortama ihtiyaç duymalarıdır. Varikoselde genişleyen toplardamarlar testislerin etrafında adeta sıcak bir su torbası görevi görür. Bu ısı artışı, sperm üreten hücrelerin (germ hücreleri) yapısını ve çalışmasını bozarak sperm sayısını ve kalitesini ciddi oranda düşürür.
Kirli Kan ve Toksik Maddelerin Birikmesi
Genişleyen damarlarda kan akımı yavaşlar ve geri kaçış (reflü) başlar. Böbrek üstü bezlerinden gelen atıklar ve testis dokusunun kendi ürettiği kirli kan testiste birikir. Bu durum testis dokusunda oksidatif stres yaratarak sperm hücrelerinin hareketliliğini (motilite) azaltır, sperm morfolojisini (şeklini) bozar ve en önemlisi sperm DNA hasarını artırır.
Testosteron Üretiminin Azalması
İleri evre varikosel vakalarında testis dokusundaki Leydig hücreleri zarar görerek erkeklik hormonu olan testosteron üretimini de olumsuz etkileyebilir. Bu da hem sperm üretimini yavaşlatır hem de cinsel isteksizliğe zemin hazırlayabilir. Mikrocerrahi varikoselektomi ameliyatı ile bu olumsuz döngü tamamen kırılır ve testislerin sağlıklı dolaşımı yeniden tesis edilir.